เครื่องตีที่ทำด้วยไม้ : เครื่องดนตรีไทย

 
โกร่ง

1. โกร่ง
          เป็นเครื่องตีอีกชนิดหนึ่ง ทำด้วยลำไม้ไผ่ ยาวประมาณ 4-5 ปล้องใช้ตีประกอบการร้องเชิญเจ้าเข้าผี และรำแม่ศรีในเทศกาลสงกรานต์ในสมัยก่อน ๆ นี้และใช้บรรเลงร่วมกับวงปี่พาทย์ในบางโอกาส เช่น บรรเลงประกอบ การแสดงหนังใหญ่ โขน ละคร

 กรับคู่

2. กรับ มีลักษณะเป็นท่อนไม้ ใช้ตีกระทบกันเกิดเสียงดัง “กรับ” แบ่งเป็น 3 ชนิด คือ

          2.1 กรับคู่ ทำด้วยไม้ไผ่ผ่าซีก ใช้ตีให้ผิวกระทบกันทางด้านแบน เป็นจังหวะประกอบการขับร้องและฟ้อนรำ บางครั้งใช้ตีรัวเป็นสัญญาณ

 
กรับพวง

          2.2 กรับพวง ทำด้วยไม้บางๆ หรือแผ่นทองเหลืองหรืองาหลายๆอัน เจาะรูร้อยเชือกประกอบไว้ 2 ข้างเหมือนพัด เวลาตีใช้มือข้างหนึ่งฟาดลงบนฝ่ามือข้างหนึ่ง ใช้เป็นสัญญาณในการเสด็จออกในงานพระราชพิธีของพระเจ้าแผ่นดิน ใช้แทนกรับคู่ที่เรียกว่า “รัวกรับ” ต่อมาใช้ตีเป็นจังหวะในการขับร้องเพลงเรือ ดอกสร้อยสักวา และใช้ในการบรรเลงขับร้องและการแสดงนาฏกรรม

 
กรับเสภา

          2.3 กรับเสภา ทำด้วยไม้แก่น ใช้ตีกลิ้งกลอกกระทบกัน ประกอบการขับเสภา ซึ่งผู้ขับคนหนึ่งจะต้องใช้กรับ 4 อัน โดยถือในมือข้างละคู่ กล่าวขับไป มือทั้งสองข้างก็ขยับกรับแต่ละคู่ในมือแต่ละข้าง ให้กระทบกันเข้าจังหวะกับเสียงขับ สร้างขึ้นเพื่อใช้ประกอบการขับเสภาโดยเฉพาะ

 
ระนาดเอก 

3. ระนาดเอก 
          เป็นเครื่องตีชนิดหนึ่ง ที่วิวัฒนาการมาจากกรับ แต่เดิมคงใช้กรับสองอันตีเป็นจังหวะ ต่อมาก็เกิดความคิดว่า ถ้าเอากรับหลายๆอันวางเรียงราดลงไป แล้วแก้ไขประดิษฐ์ให้มีขนาดลดหลั่นกัน แล้วทำรางรองอุ้มเสียง และใช้เชือกร้อยไม้กรับขนาดต่างๆกันนั้นให้ติดกัน และขึงไว้บนรางใช้ไม้ตีให้เกิดเสียง นำตะกั่วผสมกับขี้ผึ้งมาถ่วงเสียงโดยนำมา ติดหัวท้ายของไม้กรับนั้น ให้เกิดเสียงไพเราะยิ่งขึ้น เรียกไม้กรับที่ประดิษฐ์เป็นขนาดต่างๆกันนั้นว่า “ลูกระนาด” เรียกลูกระนาดที่ผูกติดกันเป็นแผ่นเดียวกันว่า “ผืน” 
          ลูกระนาดนี้ทำด้วยไม้ไผ่บง หรือไม้แก่น เช่นไม้ชิงชัน ไม้มะหาด ไม้พะยุงก็ได้ โดยนำมาเหลาให้ได้ตามขนาดที่ต้องการ แล้วทำรางเพื่ออุ้มเสียงเป็นรูปคล้ายลำเรือ ให้หัวและท้ายโค้งขึ้น เรียกว่า รางระนาด แผ่นไม้ที่ปิดหัวท้ายรางระนาดเราเรียกว่า “โขน” ระนาดเอกในปัจจุบันมีจำนวน 21 ลูก ลูกต้นมีขนาด 39 ซม กว้างราว 5 ซม และหนา 1.5 ซม มีขนาดลดหลั่นลงไปจนถึงลูกที่ 21 หรือลูกยอดที่มีขนาด 29 ซม เมื่อนำผืนระนาด มาแขวนบนรางแล้ว หากวัดจากโขนหัวรางข้างหนึ่งไปยังโขนหัวรางอีกข้างหนึ่ง จะมีความยาวประมาณ 120 ซม มีเท้ารอง รางเป็นเท้าเดี่ยว รูปคล้ายกับพานแว่นฟ้า
          ระนาดเอก เป็นเครื่องดนตรีไทยที่มีลักษณะโดดเด่นมากของวงปี่พาทย์ไทย ทำหน้าที่แปลลูกฆ้องให้เป็นทำนองเต็ม มีกลเม็ดสลับซับซ้อน มีทั้งเก็บ สะบัด ขยี้ และลูกเล่นอื่นๆอีกมากมาย ผู้เล่นจะต้องเป็นผู้มีความสามารถ และมีความชำนาญมาก เพราะระนาดเอกมีเสียงโดดเด่น เป็นเสียงนำในวงปี่พาทย์

 
ระนาดทุ้ม 

4. ระนาดทุ้ม 
          เป็นเครื่องดนตรีที่เกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ คิดดัดแปลงจากระนาดเอก มีลูกระนาด 18 ลูก ขนาดของลูกระนาดใหญ่กว่าระนาดเอก ลูกต้นยาวประมาณ 42 ซม กว้าง 6 ซม และลดหลั่นลงมาจนถึงลูกยอด ที่มีขนาดยาว 34 ซม กว้าง 5 ซม รางระนาดทุ้มนั้นประดิษฐ์ให้มีรูปร่างคล้ายหีบไม้ แต่เว้าตรงกลางให้โค้ง โขนปิดหัวท้ายเพื่อ เป็นที่แขวนผืนระนาดนั้น ถ้าหากวัดจากโขนด้านหนึ่งไปยังโขนอีกด้านหนึ่ง รางระนาดทุ้มจะมีขนาดยาวประมาณ 124 ซม ปาก รางกว้างประมาณ 22 ซม มีเท้าเตี้ยๆรองไว้ 4 มุมราง รางระนาดเกือบจะเป็นรูปสี่เหลี่ยม มีความกว้างมากว่ารางระนาดเอก ให้เสียงทุ้ม เรียกระนาด ชนิดนี้ว่า “ระนาดทุ้ม” ตามลักษณะเสียง ทำหน้าที่แปลลูกฆ้องให้เป็นทำนองเต็มแบบตลกมีกลเม็ดในการตีแบบขัด ล้อ เหลื่อม ล้ำไปข้างหน้า ถ่วงไปข้างหลัง ตีสอดประสานกับระนาดเอก เพื่อให้เพลงเกิดความสนุกสนาน หากเปรียบระนาดเอก เป็นพระเอกของวง ระนาดทุ้มก็เปรียบได้กับตัวตลกของวง