สำนักนายกรัฐมนตรี ร่วมกับองค์กรต่างๆทั้งภาครัฐและเอกชน พร้อมด้วยครูเพลง และศิลปินชื่อดังของเมืองไทย จัดทำเพลงเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ “แม่แห่งแผ่นดิน” เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 76 พรรษา ในวันที่ 12 สิงหาคม 2551 โดยได้ อัญเชิญคำขวัญพระราชทานเนื่องในวันแม่แห่งชาติ พุทธศักราช 2550 ซึ่งมีเนื้อความว่า “ข้าวในนาปลาในน้ำคำโบราณ คือตำนานความอุดมสมบูรณ์สิน ฝากลูกไทยร่วมหวงแหนรักแผ่นดิน ถนอมไว้อย่าให้สิ้นแผ่นดินไทย” มาเรียงร้อยขยายความเป็นบท เพลง โดยศิลปินแห่งชาติสาขาต่างๆ และเริ่มนำออก เผยแพร่แล้วตั้งแต่เดือน ส.ค.นี้เป็นต้นไป

สืบเนื่องจากในปี 2550 สำนักนายกรัฐมนตรีได้จัดทำเพลง พ่อแห่งแผ่นดิน เฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา (5 ธันวาคม 2550) โดยมีโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย เป็นแกนนำในการประชาสัมพันธ์เพลง ส่งผลให้ประชาชนทุกหมู่เหล่าทั้งในและต่างประเทศสามารถร่วมร้องเพลง “พ่อแห่งแผ่นดิน” ได้อย่างพร้อมเพรียงกัน และเพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในฐานะองค์คู่พระบารมีที่ทรงอุทิศพระวรกายปฏิบัติพระราชกรณียกิจเคียงข้าง และสนับสนุนพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมาโดยตลอด นับแต่พุทธศักราช 2493 เป็นต้นมา ในขณะที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงดูแลอาชีพหลักของพสกนิกร สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ จะทรงดูแลอาชีพเสริมให้กับกลุ่มแม่บ้านและสมาชิกในครัวเรือน จนนำมาซึ่งโครงการศิลปาชีพที่รู้จักกันดีในปัจจุบัน สำนักนายกรัฐมนตรีและคณะกรรมการดำเนินงาน จึงเห็นควรจัดทำเพลง แม่แห่งแผ่นดิน ขึ้น เพื่อเป็นสื่อและสัญลักษณ์แห่งความจงรักภักดี และสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อปวงชนชาวไทย ในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 76 พรรษา วันที่ 12 สิงหาคม 2551

โดยบทเพลง แม่แห่งแผ่นดิน มีที่มาจากคำขวัญพระราชทานเนื่องในวันแม่แห่งชาติ พุทธศักราช 2550 นำมาเรียงร้อยเป็นบทเพลง โดยปรมาจารย์ทางด้านดนตรี และภาษาร่วมกันแต่งเนื้อร้องถึง 4 คน และแต่งทำนองอีก 4 คน ได้แก่ นายชาลี อินทรวิจิตร ศิลปิน แห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ปี 2536 รับ หน้าที่ประพันธ์เนื้อร้องเพิ่มจากคำขวัญวรรคที่ 1 “ข้าวในนาปลาในน้ำคำโบราณ” และ เรืออากาศตรี ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.แมนรัตน์ ศรีกรานนท์ ศิลปินแห่งชาติ ปี 2535 แต่งทำนอง

“ข้าวในนา ปลาในน้ำ คำโบราณ ข้าว ขอบลาน ยังอาจหาญ เลี้ยงแผ่นดิน ป่าพงไพร แอ่งน้ำใส ใช้อาบกิน ดุจ นิยาม แหล่งทรัพย์สิน แผ่นดินทอง”

นายเกียรติพงศ์ กาญจนภี (สุนทรียา ณ.เวียงกาญจน์) ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ปี 2549 รับหน้าที่ประพันธ์เนื้อร้องเพิ่มจากคำขวัญวรรค 2 “คือตำนานความอุดมสมบูรณ์สิน” และ นายวิชัย อึ้งอัมพร แต่งทำนอง

“คือตำนาน ความอุดม สมบูรณ์สิน แม่แห่งแผ่นดิน ท่านหวงไว้ ให้ไทยผอง ทั่วคุ้งน้ำเป็นปูเป็นปลา ข้าวในนาเป็นเงินเป็นทอง สมจิตปอง ครองชีวัน กันสืบไป”

คุณหญิงกุลทรัพย์ เกษแม่นกิจ ราชบัณฑิตบุคคลดีเด่นด้านวัฒนธรรมสาขาวรรณศิลป์ (ร้อยกรอง) ปี 2536 รับหน้าที่ประพันธ์คำร้องเพิ่มจากคำขวัญวรรค 3 “ฝากลูกไทยร่วมหวงแหนรักแผ่นดิน” และ นายจิรวุฒิ กาญจนะผลิน แต่งทำนอง

“ฝากลูกไทย ร่วมหวงแหน รักแผ่นดิน ตราบชีวิน เทิดทูนแม่ฟ้ายิ่งใหญ่ ป่าดินน้ำ งดงามอยู่คู่แดนไทย ศิลปาชีพให้ ไทยสุข สร่างทุกข์ ร่มเย็น”

นายเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ปี 2536 รับหน้าที่ประพันธ์คำร้องเพิ่มจากคำขวัญ วรรค 4 “ถนอมไว้อย่าให้สิ้นแผ่นดินไทย” และ นายวิรัช อยู่ถาวร แต่งทำนอง

“พระบุญญา มหาราชินีนาถ สนองจอมราช สง่างามพระบำเพ็ญ เด่นดำรง ร่วมจงรัก ภูมิพิทักษ์ ถิ่น ถนอมไว้ อย่าให้สิ้น แผ่นดินไทย ฯ”

เพลง แม่แห่งแผ่นดิน ขับร้องโดย 4 นักร้อง ศิลปินแห่งชาติ ได้แก่ สวลี ผกาพันธุ์, สุเทพ วงศ์กำแหง, ชรินทร์ นันทนาคร, จินตนา สุขสถิตย์ ร่วมด้วยคณะ นักร้องประสานเสียงจากกองดุริยางค์ 3 เหล่าทัพ และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ บรรเลงดนตรีโดยบิ๊กแบนด์ วงเฉลิมราชย์และวงดุริยางค์ทหารเรือ

คณะผู้แต่งเพลงได้ร้อยเรียงบทเพลงฯนี้ขึ้นจาก ความรู้สึกของประชาชนชาวไทยที่สำนึกในพระมหา กรุณาธิคุณที่สมเด็จพระนางเจ้าฯ ทรงมีต่อประชาชนชาวไทยและแผ่นดินไทย เพลงแม่แห่งแผ่นดินจึงมีความ งดงามของภาษา และเต็มเปี˜ยมไปด้วยสุนทรียรสทางดนตรี ขอเชิญชวนประชาชนทั้งในประเทศและต่างประเทศร่วมกันร้องเพลง “แม่แห่งแผ่นดิน” เพื่อเป็นสื่อและ เป็นสัญลักษณ์แห่งความจงรักภักดี ที่ประชาชนชาวไทย น้อมเกล้าฯถวาย เนื่องในโอกาสอันเป็นมหามงคลยิ่งนี้.